Thoughtless Ramblings

…ή γιατί πρέπει να προσπαθούμε με κάθε τρόπο να διατηρούμε τον έλεγχο.

Παράδειγμα:
Ένα forum με χιλιάδες μέλη κλείνει ξαφνικά επειδή οι ιδιοκτήτες του αποφάσισαν ότι δεν θέλουν να συνεχίσουν να το συντηρούν. Από τη μια στιγμή στην άλλη, το περιεχόμενό του, που δημιουργήθηκε συλλογικά από τα μέλη του (άπειρες συζητήσεις, ελαφρές, τεχνικές, φωτογραφίες, οδηγοί, άρθρα) στη χειρότερη περίπτωση απλώς χάνεται, και στην καλύτερη βρίσκεται περιορισμένο σε ένα SQL dump ή σε αντίγραφα ασφαλείας στους servers των διαχειριστών.

Δεν έχει σημασία αν το forum ήταν στημένο πάνω σε apache/mysql/php, ή σε IIS/MSSQL ή οτιδήποτε άλλο. Το θέμα είναι ότι δεν είναι προσβάσιμο.
Αντίστοιχα παραδείγματα μπορούμε να θέσουμε και για οποιαδήποτε on-line υπηρεσία, δωρεάν ή επί πληρωμή. Μπορεί από τη μια στιγμή στην άλλη να εξαφανιστεί χωρίς ίχνη, και να αφήσει ξεκρέμαστους τους χρήστες και τους επισκέπτες της.

Οι χειρότεροι παραβάτες στην εξαφάνιση περιεχομένου πάντως είναι οι «απλοί» χρήστες. Δεν είναι λίγες οι φορές που παραπομπές σε αρχεία ή οδηγούς σε μικρά ιστολόγια ή ιστοσελίδες να μην δουλεύουν μόλις μήνες αφού αναρτήθηκαν… Και δεν βγάζω την ουρά μου απ’ έξω επίσης· τον Δεκέμβριο του 2007 κατέβασα το ιστολόγιο που διατηρούσα για 3 χρόνια, χωρίς τύψεις και χωρίς δεύτερη σκέψη, για να μη μιλήσω και για τις τακτικές αλλαγές στη δομή του (συμπεριλαμβανομένων και τριών αλλαγών στη διεύθυνση του) που καθιστούσε τις παραπομπές από άλλα sites αδύνατη. Δεν είδα ιδιαίτερες αντιδράσεις γιατί δεν είχε κάτι άξιο αναφοράς ή διατήρησης. Έγινε όμως.

Για αυτό το λόγο, ένα από τα πιο σημαντικά κριτήρια που πρέπει να θέτουμε στην επιλογή μιας υπηρεσίας ή συστήματος διαχείρισης περιεχομένου είναι η ευκολία ή δυσκολία που παρέχεται στην εξαγωγή των δεδομένων μας, καθώς και στην πολιτική διαχείρισης τους, και των όποιων προσωπικών πληροφοριών απαιτούνται για την εγγραφή και χρήση της από την ίδια την υπηρεσία.
Και αυτό το τελευταίο -δυστυχώς- είναι κάτι στο οποίο ελάχιστη σημασία δίνεται.

Ένα παράδειγμα «φιλικής» προς τα δεδομένα μας υπηρεσίας είναι το spritmonitor.de. Μια υπηρεσία που προσφέρει τη δυνατότητα να καταγράφουμε και να παρακολουθούμε το κόστος χρήσης του αυτοκινήτου μας, και να το συγκρίνουμε με το αντίστοιχο κόστος για άλλους ιδιοκτήτες του ίδιου ή διαφορετικών μοντέλων. Στη σελίδα καταχώρησης παρέχεται η δυνατότητα εξαγωγής των δεδομένων που έχουμε εισάγει με τη μορφή αρχείου CSV, για την εισαγωγή του πρακτικά οπουδήποτε.

Μια αντίστοιχα «μη φιλική» υπηρεσία είναι ο blogger, στο οποίο μέχρι πρότινος δεν υπήρχε η δυνατότητα εξαγωγής άμεσα, αλλά έπρεπε να εισαχθεί ένα προσαρμοσμένο πρότυπο προκειμένου να εμφανιστούν όλες οι καταχωρήσεις σε μια μεταβιβάσιμη μορφή, σε μια διαδικασία στην οποία εύκολα θα μπορούσε να γίνει λάθος. Και αυτό λόγω της δημοτικότητάς του, που επέτρεψε να υπάρξουν άνθρωποι που ασχολήθηκαν για να φτιάξουν τα ανάλογα scripts για να γίνει αυτό. Ευτυχώς πλέον παρέχεται ένα API που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τρίτες υπηρεσίες (όπως το wordpress) και κάνει την μεταβίβαση των δεδομένων ευκολότερη.
Καταλήγοντας, αυτό που θέλω να τονίσω είναι πως δεν πρέπει να αφήνουμε τα δεδομένα που μας ενδιαφέρουν -κείμενα, φωτογραφίες, οτιδήποτε- σε οποιοδήποτε on-line χώρο, θα πρέπει να διατηρούμε προσωπικά αντίγραφα, αν δεν θέλουμε να ξυπνήσουμε ένα πρωί και να έχουν ξαφνικά εξαφανιστεί.

Και επίσης, δεν έχει ιδιαίτερη σημασία η άδεια χρήσης του λογισμικού που χρησιμοποιούμε, αλλά η εξασφάλιση της συνέχειας στην πρόσβαση των δεδομένων. [Βέβαια αυτό εξασφαλίζεται ευκολότερα με τη χρήση ελεύθερου λογισμικού, αλλά δεν είναι πάντα ο κανόνας].

Σχετικά: Internet Archive, WebCite.